Baza wiedzy

Wiedza i narzędzia przydatne w codziennej pracy Animatora

Użytkownicy

Ampfutbol - piłka nożna dla osób po amputacjach kończyn

Spis treści

W ubiegłym roku koło Płocka powstał pierwszy w Polsce klub ampfutbolowy, GKS Góra. Jego pomysłodawcą i założycielem jest Rafał Bieńkowski. Po wypadku, w którym stracił nogę, szybko się pozbierał i rozpoczął treningi w reprezentacji Polski w ampfutbolu. Swoją ideą zaraził animatorów - Marcina Sielczaka pracującego na orliku w Nowej Górze i Macieja Barcińskiego pracującego na orliku w Staroźrebach. O tym, czym jest ampfutbol, o pracy z osobami niepełnosprawnymi, treningach ampfutbolu na orliku opowiada nam animator Marcin Sielczak.

 Czym jest ampfutbol? 

Ampfutbol jest odmianą piłki nożnej, którą mogą uprawiać wszyscy po jednostronnej amputacji kończyny oraz osoby z innymi, jednostronnymi wadami kończyn. Zawodnicy grający w polu są po amputacji kończyny dolnej, a bramkarze kończyny górnej.

Ampfutbol powstał w USA w latach 80., kiedy to grupa niepełnosprawnych narciarzy, z Donem Bennettem na czele, wymyśliła amp soccer jako sposób na utrzymanie aktywności fizycznej również w lecie. Ampfutbol jest uprawiany już w ponad 30 krajach na całym świecie. W Turcji, Rosji, USA, Anglii, Salwadorze czy Brazylii istnieją nawet całe rozgrywki ligowe piłkarzy po amputacjach. W lidze tureckiej dochodzi też do pierwszych transferów, piłkarze za grę w ampfutbol dostają pieniądze. Dyscyplina ta została uznana przez FIFA i być może niedługo dołączy do dyscyplin paraolimpijskich.

W Polsce założycielem i pomysłodawcą stowarzyszenia AMP Futbol Polska jest Mateusz Widłak.

Zasady gry:

1. Podstawowe zasady gry w ampfutbolu są takie same jak w piłce nożnej.

2. Klasyfikacja: grać może każdy po jednostronnej amputacji oraz osoby z wadami kończyn.

3. W trakcie gry nie używa się protez. Używa się natomiast kul łokciowych.

4. Dozwolone są jedynie pojedyncze i przypadkowe zagrania piłki kulą. Każde inne zagranie traktowane jest tak, jak zagranie piłki ręką.

5. W celu wyrównania szans piłkarzy z amputacjami na różnych wysokościach, również zagranie piłki kikutem traktowane jest jak zagranie ręką.

6. Celowe sfaulowanie przeciwnika przy użyciu kuli skutkuje natychmiastowym wyrzuceniem faulującego z boiska i rzutem karnym dla drużyny przeciwnej.

7. Boisko o wymiarach: 60 x 40 metrów. Bramka 2 x 5 metrów. Oczywiście nie musi być idealnie tych rozmiarów. Doskonale pasują boiska typu Orlik.

8. Czas gry: 2 x 25 minut i 10-minutowa przerwa.

9. Zawodnicy: Sześciu piłkarzy i bramkarz w każdej drużynie, plus zawodnicy rezerwowi.

10. Zmiany „lotne”, czyli dowolna liczba zmian w dowolnym momencie meczu, jednak nie więcej niż dwie zmiany w tym samym momencie. Zmiany odbywają się tylko za przyzwoleniem sędziego, a zawodnik, który opuści plac gry, może wrócić na boisko w kolejnej zmianie.

11. Zasada spalonego nie obowiązuje.

12. Auty wykonywane są jak rzuty wolne pośrednie.

13. Bramkarz nie może opuszczać pola karnego. Jeżeli zrobi to w sposób celowy, otrzymuje czerwoną kartkę, a drużyna przeciwna wykonuje rzut karny.

14. Wślizgi są zabronione. Skutkują one rzutem wolnym bezpośrednim dla drużyny przeciwnej. 

Marcin Sielczak o treningach ampfutbolu na orliku w Nowej Górze:

Pomysłodawcą i założycielem pierwszej w Polsce sekcji ampfutbolowej GKS Góra jest mój serdeczny kolega, zawodnik oraz kapitan naszej drużyny Rafał Bieńkowski. Zainspirowany tym, że w wielu krajach powstały już ligi, w których rywalizują ze sobą zawodnicy po amputacjach, wpadł na pomysł założenia klubu. Zapytał mnie i mojego kolegę Macieja Barcińskiego (animator na drugim orliku w naszej gminie w Staroźrebach), czy nie chcielibyśmy zostać trenerami tej sekcji. Zgodziliśmy się praktycznie natychmiast i tak w grudniu 2013 roku odbył się pierwszy trening pierwszej w Polsce drużyny klubowej w ampfutbolu. Zaraz po powstaniu naszej drużyny powstała drużyna w Krakowie, później w Warszawie i Szczecinie. 

Praca z osobami niepełnosprawnymi dużym wyzwaniem  

Podjąłem się pracy z osobami niepełnosprawnymi, ponieważ lubię nowe wyzwania, a bycie trenerem drużyny ampfutbolowej jest dużym i ciekawym doświadczeniem życiowym oraz zawodowym. Kontakt z takimi osobami pozwala na inne spojrzenie na problemy, z którymi muszą się borykać. Sport niepełnosprawnych pokazuje, że mimo dużych przeszkód można być aktywnym człowiekiem i nie zamykać się na świat. 

Sprawy formalne, klub, sekcja, współpraca ze stowarzyszeniem Amp Futbol Polska

Od kilku lat istnieje klub GKS Góra, którego założycielem i prezesem jest  Zbigniew Pawłowski. Do tej pory klub miał tylko dwie sekcje dziecięce. W 2013 roku powstała także sekcja seniorów. Nie chcieliśmy tworzyć nowego klubu, więc Rafał Bieńkowski, Zbigniew Pawłowski oraz rada zarządu jednogłośnie postanowili powołać sekcję ampfutbolu przy klubie GKS Góra. Takie rozwiązanie bardzo ułatwia współpracę.

W drużynie jest obecnie 10 zawodników. Na treningach z frekwencją jest różnie. Na jednych zajęciach są wszyscy, a na innych 4-5 osób. Wszystko uzależnione jest od możliwości zawodników. Niektórzy studiują i mają zjazdy w weekendy, niektórych zatrzymują inne obowiązki.

Grupa jest otwarta na nowe osoby. Im jest nas więcej, tym lepiej. Czasami na treningi przyjeżdżają gościnnie zawodnicy z klubu Syrenka Warszawa. Nasi zawodnicy jeżdżą też często na treningi Syrenki. 

Jesteśmy w stałej współpracy ze stowarzyszeniem AMP FUTBOL.

 Jak wyglądają treningi?

Podzieliliśmy je  na trzy części. W pierwszej kształtowane są podstawowe zdolności motoryczne uzupełnione ćwiczeniami stabilizacyjnymi, koordynacyjnymi i rozciąganiem mięśni. Druga część obejmuje ćwiczenia techniczne z piłkami: prowadzenie piłki, tory przeszkód, doskonalenie zwodów, gry 1x1, 2x2 itp. Ostatnia część treningu obejmuje naukę i doskonalenie elementów taktycznych i część strzelecką. Każdy trening zakończony jest dokładnym rozciąganiem mięśni całego ciała.

Inne rodzaje aktywności również wplecione są w tematykę treningu jako przerywniki lub elementy kształtując daną zdolność, np. gry i zabawy ruchowe. Przed rozgrywkami rezygnujemy z treningu i doskonalimy zadania taktyczne.

Problemy…

Największą trudnością jest to, że nie zawsze zawodnicy mogą być na treningach i brakuje systematyczności. Niektórzy mają duże odległości do pokonania. Ale są też zgrupowania kadry Polski w ampfutbolu, na których chłopaki nadrabiają braki w treningu. Tam zawodnicy trenują pod okiem ekspertów w tej dyscyplinie. Trenerzy kadry od kilku lat jako pierwsi w Polsce prowadzą tego typu zajęcia. 

Rady dla animatorów, którzy zamierzają prowadzić zajęcia dla osób niepełnosprawnych 

Najważniejszą kwestią jest przygotowanie się do pracy z osobami niepełnosprawnymi. Nie można prowadzić takich zajęć "z marszu". Należy zdobyć  podstawową wiedzę na temat specyfiki wysiłku osób niepełnosprawnych, na temat podejścia do tej grupy osób. Na przykładzie naszej drużyny mogę powiedzieć, że nie należy wobec osób niepełnosprawnych stosować "taryfy ulgowej". Oni lubią jak stawia im się coraz trudniejsze  zadania do wykonania, motywuje ich to do dalszego działania. Jeśli widzą postęp, to się nie zniechęcają.

Jeśli wykonują jakieś zadanie ruchowe wolniej czy mniej dokładnie, trzeba uzbroić się w cierpliwość: zasada wolniej, ale samodzielnie. Można pomagać, ale jeśli sami tego będą chcieli. Osoby niepełnosprawne chcą być traktowane jako równi partnerzy. Na niwie sportowej warto też umożliwić rywalizację z osobami pełnosprawnymi. Pozwalać osobom niepełnosprawnym , jeśli to możliwe, uczestniczyć w zajęciach ruchowych z osobami zdrowymi w ramach integracji społecznej. 

Duże zainteresowanie ampfutbolem 

Doświadczenie pokazuje, że jest duże zainteresowanie ampfutbolem. Cały czas dostajemy zaproszenia na różnego rodzaju mecze, treningi pokazowe, turnieje na innych orlikach: w Wąpielsku, Płocku (Ogródek Jordanowski). 9 marca graliśmy mecz pokazowy w przerwie meczu I ligi Polskiej Wisła Płock - Górnik Łęczna.

30 sierpnia zostaliśmy zaproszeni na trening i mecz pokazowy  do Nasielska, w którym zagramy z pracownikami tamtejszego Urzędu Miasta. Najprawdopodobniej zapoznamy się tam także z zawodnikami piłki koszykowej na wózkach. 

Marcin Sielczak, animator orlika w Nowej Górze

Zobacz też fragment meczu polskiej reprezentacji ampfutbolu z Ukrainą. Obie drużyny zagrają w listopadzie w Meksyku na Mistrzostwach Świata:

Komentarze